Kovara "KON": Bi Fermana Alparslan Türkeş Weşana bi Kurdî
1979 yılında MHP lideri Alparslan Türkeş’in talimatıyla Ülkücü hareket tarafından çıkarılan "KON" dergisi, Türk siyasi tarihinin en şaşırtıcı yayınlarından biridir. Dergi, o dönemin milliyetçi çizgisinin çok ötesinde, Kürt kimliği ve diliyle ilgili ezber bozan unsurlar barındırıyordu.
Kürtçe bir başlıkla yayımlanan KON dergisinde, Kürtçe şiirlere yer verilmiş ve o dönem resmiyette kabul görmeyen "Q, X, W" harfleri serbestçe kullanılmıştır. Yayının en dikkat çekici yönlerinden biri ise Tunceli yerine "Dersim" ismini kullanması ve 1938 olaylarını açıkça "katliam" olarak nitelendirmesidir.
Bu yayın, Alparslan Türkeş'in o dönem Kürt kökenli vatandaşlara yönelik geliştirdiği stratejik ve kapsayıcı dilin somut bir örneği olarak tarihe geçmiştir.
Dersim û Komkujî: Di Sala 1979an de Dengê "KON"ê
Di sala 1979an de bi fermana serokê MHP'ê Alparslan Türkeş, ji aliyê Ulkucuyan ve kovareke bi Kurdî ya bi navê "KON" hat weşandin. Ev kovar di dîroka siyasî ya Tirkiyeyê de mînakeke pir balkêş e.
Kovarê bi sernavekî Kurdî dest bi weşana xwe kir û tê de cih da helbestên Kurdî. Her wiha di kovarê de tîpên wekî "Q, X, W" bi awayekî azad dihatin bikaranîn. Aliyê herî girîng ê kovarê ev bû ku şûna navê Tunceliyê, navê "Dersim" bi kar dianî û bûyerên sala 1938an wekî "komkujî" (katliam) bi nav dikir.
Ev kovar, nîşaneya wê yekê ye ku Alparslan Türkeş di wê demê de xwestiye bi rêya ziman û nasnameya Kurdî peywendiyeke cuda ava bike.
Dersim as a "Massacre": The Surprising Narrative of the 1979 KON Publication
In 1979, upon the direct instructions of MHP leader Alparslan Türkeş, the "Idealist" (Ülkücü) movement published a Kurdish magazine titled "KON." This publication stands as one of the most unexpected chapters in Turkish political history.
Published with a Kurdish title, the magazine included Kurdish poetry and utilized the letters "Q, X, and W," which were legally restricted or controversial at the time. One of its most striking features was the consistent use of the name "Dersim" instead of Tunceli and the explicit categorization of the 1938 events as a "massacre."
The existence of KON represents a period where the nationalist leadership attempted to engage with Kurdish identity through its own language and historical terminology.